Đầu tháng 5, rất đông nhà đầu tư tụ tập tại trụ sở của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) và công ty chứng khoán Thăng Long (16 Liễu Giai, Hà Nội) để đòi nợ. Người đòi nợ thì đông nhưng người mắc nợ thì biệt vô âm tín.

Tay không bắt giặc

Thông qua nhiều nhà môi giới, một người tên B. đã gom mua hơn 1,5 triệu cổ phiếu MB trị giá 33 tỷ đồng (dao động trong khoảng trên dưới 20.000 đồng một cổ phiếu). Tối 5/5, số cổ phiếu này đã được chuyển vào tài khoản cho B. nhưng người này lại không có khả năng thanh toán tiền.

Trước đó, Tháng 4 vừa qua, tại Công ty chứng khoán Đông Dương tại TP HCM, một vụ vỡ nợ tương tự cũng đã xảy ra. Do dự đoán sai biến động cổ phiếu MB, một môi giới cổ phiếu OTC tự do đã biến mất cùng với số nợ ước tính 30 tỷ đồng do không có khả năng thanh toán.

Kiểu “tay không bắt giặc” như 2 vụ việc kể trên ngày càng nhiều, gây hoang mang dư luận và nhà đầu tư.

“Giao dịch giữa các nhà đầu tư trong vụ việc nói trên chủ yếu trên cơ sở “tín chấp”. Nghĩa là, việc thỏa thuận giá, chuyển nhượng chỉ sử dụng giấy viết tay, thậm chí chỉ là giao dịch miệng hoặc qua điện thoại mà không qua ngân hàng hay công ty chứng khoán. Và thường thì cổ phiếu được trước, tiền nhận sau”, một nhân viên môi giới cho biết.

Phủi tay

Công ty Chứng khoán Thăng Long (TSC) là đơn vị có trách nhiệm làm thủ tục chuyển quyền cho MB. Tuy nhiên khi xảy ra vụ việc, chủ tịch hội đồng quản trị công ty này cho rằng TSC chỉ cung cấp một số dịch vụ tài chính liên quan như làm thủ tục chuyển đổi MB, còn những sự việc khác nằm ngoài tầm kiểm soát của công ty.

Còn theo đại diện MB, đây chỉ là sự việc phát sinh giữa các nhà đầu tư. Trước đó, MB đã có hướng dẫn về quy trình giao dịch, có thông tin cảnh báo nhà đầu tư về những chuyện này và dán ở các quầy giao dịch, nhưng nhà đầu tư không tuân thủ, tự giao dịch với nhau dẫn đến rủi ro.

Trước đây, ông TGĐ công ty chứng khoán Đông Dương Lâm Minh Chánh nói rằng hoạt động mua bán cổ phiếu OTC tại sàn là hoạt động tự phát, công ty không có lợi nhuận gì trong việc này. Nên những sự cố xảy ra thì không liên quan gì đến công ty.

Rõ ràng là những sàn giao dịch OTC hiện nay thật sự là tự phát đúng nghĩa nhưng các công ty chứng khoán không thể phủi tay. Nếu xét ở phạm trù kinh doanh, không ai dại gì dành riêng một diện tích khá lớn tại sàn giao dịch chính thức để cho nhà đầu tư OTC mà không thu lợi cái gì (nên biết rằng phí thuê mặt bằng hiện nay không hề rẻ).

Công ty chứng khoán phủi tay, công ty đại chúng đứng ngoài cuộc, pháp luật chưa có chế tài... thì những nhà đầu tư đã trót mua bán cổ phiếu OTC thì lãnh đủ. Hậu quả thật không lường. “Nhà đầu tư nên tự bảo vệ mình, đừng thấy chơi trên sàn OTC quá “ngon ăn” mà không tìm hiểu đối tác và các phương thức thanh toán. Chỉ nên giao dịch cổ phiếu OTC nếu có giấy tờ rõ ràng, tốt nhất là sàn giao dịch thông qua các công ty chứng khoán”, một chuyên viên môi giới chứng khoán khuyên.

Tháng 6 này, sàn giao dịch UpCom (dành cho các công ty đại chúng chưa niêm yết) sẽ được triển khai. Đây là đuợc xem là môi trường an toàn cho nhà đầu tư tham gia mua bán cổ phiếu chưa niêm yết.



HỒ NGUYÊN