Tính theo thời điểm cuối tháng 4/2008, giá của bạch kim (Platium) dao động từ 1150 - 1160 USD/oz trong khi vàng chỉ trên dưới 900 USD/oz. Nếu tính theo tiền đồng thì bạch kim luôn đắt hơn vàng khoảng 4,5 triệu đồng/oz. Nhiều tiệm nữ trang tính giá bạch kim đắt hơn vàng SJC đến 1,5 – 2 lần chủ yếu do công chế tác, chênh lệch cao để hạn chế rủi ro, lời nhiều để bù số lượng bán ra ít.

Quý nhưng khó bán

Bạch kim không chỉ đắt mà do đặc tính độ nóng chảy cao hơn vàng đến 700 oC, cứng, quý hiếm, khó chế tác… nên bạch kim ít được chuộng để làm đồ nữ trang tại Việt Nam.

Cũng vì những lý do trên, dù thị trường buôn bán bạch kim trên thế giới khá phát triển nhưng tại Việt Nam, chủ yếu là “giao dịch ngầm”. Yếu tố khó giao dịch còn góp phần làm thứ kim loại quý hơn vàng này không có tính thanh khoản cao ở trong nước. Phó Chủ tịch Hiệp hội kinh doanh Vàng Việt Nam, Đinh Nho Bảng cho biết bạch kim không được giao dịch rộng tại Việt Nam chưa hẳn do giá cao mà còn do “mua đi bán lại” khó khăn, chỉ có dân trong nghề mới rành rẽ, còn người tiêu dùng mua rồi khi bán lại không dễ như kim cương hay vàng. Ông Nguyễn Văn Dưng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP.HCM cũng thừa nhận bạch kim có làm nữ trang cũng rất kén khách, một phần vì đắt, một phần đã có vàng trắng (white gold) thay thế với giá nhỉnh hơn vàng tây không nhiều.

Theo tìm hiểu của người viết, dù bạch kim có giá trị cao nhưng người dân và giới đầu tư mua để làm của không nhiều. Cố vấn Hội đồng Vàng thế giới Huỳnh Trung Khánh lý giải: “Việt Nam chưa có thị trường công khai hay sàn giao dịch bạch kim như sàn vàng mà chỉ có các tiệm lớn chuyên kinh doanh bạch kim, cộng với giá bạch kim biến động khó lường nên bạch kim chủ yếu được mua số lượng nhỏ làm nữ trang”. Ngay cả việc mua bạch kim nữ trang sau đó bán lại cũng bị lỗ từ 20 - 30% so với vàng 9,999 chỉ mất tiền công hay kim cương trừ không quá 10% cũng khiến cho bạch kim khó là “của để dành” như các kim loại và đá quý khác.

Người “chị em” sinh đôi

Một chủ tiệm nữ trang tiết lộ, bạch kim mua từ nước ngoài về dù là thành phẩm hay nguyên liệu thì tiêu thụ không dễ, tỷ lệ “hao hụt” cao do nhiều yếu tố khác nhau nên các tiệm nữ trang cũng ít chuộng. Bên cạnh đó thì khách hàng ngày càng thích mua vàng trắng với giá chỉ dưới 50% so với bạch kim nhưng “nhìn không khác mấy”.

Hiện nay, vàng trắng chế tác thành nữ trang phổ biến tại Việt Nam và sử dụng hợp kim (Alloy) nhập từ Ý, Đức. Tại thị trường nữ trang trong nước, thịnh hành hai loại vàng trắng như vàng 14k (58,3%), 18k (75%), nhưng phổ biến là vàng trắng 14k. Vàng trắng được pha chế chủ yếu bằng vàng 24k (99,9%) với hợp kim (Alloy) danh từ chuyên ngành gọi là hội (hợp kim có thành phần kim loại quý) chủ yếu nhập từ Đức, Ý.

Do tay nghề của thợ kim hoàn Việt Nam khá cao, cộng với nguyên liệu nhập nên chất lượng nữ trang vàng trắng tương đương với nước ngoài nhưng giá bán lại thấp hơn nhiều so với hàng ngoại nhập. Một chiếc nhẫn bằng vàng trắng của tiệm nữ trang ở quận 1 TP.HCM có kiểu dáng, chất lượng và độ sắc sảo “một chín, một mười” so với hàng cùng loại nhập từ Ý nhưng giá chỉ bằng 80%.

Tuy nhiên cũng như bạch kim, theo các nghệ nhân của Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP.HCM thì không ai mua vàng trắng “làm của” hay chờ lên giá cả vì giống như vàng tây 14k hay 18k, khi bán lại có khi chỉ bằng 50% so với thời giá.

Trên thực tế, vàng trắng ngày được chuộng do đẹp và có độ bền cao. Sau một thời gian sử dụng thì nhiều người cũng đã phân biệt được bạch kim và vàng trắng do các tiệm vàng, nữ trang hướng dẫn. Họ cạnh tranh nên phải giữ khách bằng cách ngày càng bớt những thủ thuật “lập lờ đánh lận” hơn. Bên cạnh đó, thay vì tốn tiền nhiều mua bạch kim thì không ít khách hàng đã chuyển sang vàng trắng vì như thú nhận của nhiều quý bà là “đằng nào cũng lỗ, nhìn chẳng khác nhau mà vàng trắng nhiều kiểu, rẻ nên thay đổi dễ hơn”.

BÌNH AN